MSC-Vlaanderen

Jules Chevalier, Stichter van MSC

Een kleine wandeling door de geschiedenis van onze kleine MSC-provincie.

Een kleine wandeling door de geschiedenis van onze kleine provincie Missionarissen van het Heilig Hart in België.

Om de liefde Gods opdat de mensen van vandaag dát zouden weten bestaan de Missionarissen van het Heilig Hart sinds 1854 en sinds 1886 in België.

De congregatie van de Missionarissen van het Heilig Hart ontstaat in Issoudun (Frankrijk, Indre) in 1854 door toedoen van Jules Chevalier, priester van het aartsbisdom Bourges en pastoor te Issoudun.

om aan de mensen de liefde van God bekend te maken
om met het doorboorde Hart van Jezus het medicament aan te wijzen tegen de ziekten van de tijd, egoïsme en onverschilligheid

Van in het begin wordt pater Jules Chevalier, bijzonder voor spiritualiteit bijgestaan door pater Charles Piperon en voor het Klein-Liefdewerk door pater Jean-Marie Vandel

2) In 1880 is de MSC-congregatie 50 leden sterk.

De uitdrijving uit Frankrijk in dat jaar van niet-geregistreerde religieuzen , treft ook de MSC in Issoudun.

"Een genadevolle genadeslag voor de jonge congregatie"

In 1882 wordt een leegstaande lakenfabriek in Tilburg (Nl) omgebouwd tot een school én een klooster voor de op dat moment nog ongedeelde MSC-congregatie van de 'Rode Harten' 1882

De dynamische Franse pater Pierre Baral werkt aan de verspreiding van de MSC en haar spiritualiteit (devotie) o.a. via haar Annalen (meteen in nationale versies, tweetalig) en via het invloedrijke Aartsbroederschap van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart.

Hij is een groot voorstander van een uitbreiding van de congregatie naar een nieuwe vestiging in België. Antwerpen is daarvoor de uitverkoren plek.

3) Borgerhout - Hof Terloo

De evangelisatie heeft vele nieuwe kandidaten nodig, eerst in eigen land, daarna in de hele wereld, en die moeten allemaal opgeleid worden

Mei 1886 - Vooraanstaande kerkleiders, bisschoppen Moran van Sydney, Simeoni uit Rome en Goossens van Mechelen, hebben geijverd voor een nieuw huis voor Nederland, België en Duitsland in het Antwerpse, en bevestigden dat uitgesproken verlangen door hun aanwezigheid bij de stichting:Borgerhout in een nog ongedeelde MSC-wereldcongregatie

Pater Bontemps noteert in zijn rekeningenboekje "dat de deuren van het klooster Hof Terloo opengegaan zijn op 15 mei 1886". Issoudun blijft intussen het centrum van de unitaire congregatie

Twee jaar later wordt de middelbare school - het Klein Liefdewerk genoemd - ook een grootseminarie voor priesterstudenten. Twee Belgen worden in 1888 geprofest: Richard Van de Wouwer en Jozef Karsseleers

Borgerhout in de provincie van het Noorden.

Praktische moeilijkheden met taal, afstanden en financies, dwingen tot reorganisatie van de nog ongedeelde congregatie.

België, Nederland en Duitsland worden in 1894 zelfstandige eenheden in de Provincie van het Noorden. Drie jaar later wordt Duitsland zelfs helemaal zelfstandig.

Deze nieuwe structuur blijft bestaan tot 1919

De overige Europese provincies, Frankrijk, Italië en Spanje, worden de Provincie van het Zuiden.Dus één congregatie in twee delen.

Als in 1904 om de stadsuitbreiding van Antwerpen mogelijk te maken klooster en school in de Terloostraat in Borgerhout gesloten worden, moet uitgezien worden naar vervanging:

een nieuwbouw komt tot stand in 1909 in de Te Boelaerlei op Stenenbrug Een voorwaarde was: de bouw van een openbare kapel die later parochiekerk zou worden.

De Provincie van het Noorden - Leuven en Heverlee

Op zoek naar een nieuw klooster, een noviciaat en een studiehuis, wordt, weer door toedoen van Kardinaal Goossens in 1900 de Leuvense vestiging Trilinguae, of Villa Mie-Kiek, ook De Drij Coppen, betrokken en wordt in België een tweede MSC-huis gebouwd, in Heverlee op de Ruelensvest.

In 1905 wordt hier voor het eerst een algemeen kapittel gehouden op een andere plaats dan Issoudun.

De Provincie van het Noorden - Asse

In 1908 wordt het Klein Liefdewerk (school) uit Borgerhout overgebracht in een nieuwe apostolische school in Asse, langs de Brusselsesteenweg:

het derde MSC-huis in België.

Ook hier wordt een kerk gebouwd (1909).

Groter worden, tijd van uitbreiding.

De MSC-Provincie van het Noorden ondersteunt het Werk der Vlamingen

ten voordele van de talrijke arbeiders die uitweken naar de streek van La Louvière in Wallonië.

De MSC werken vanaf 1910 mee in deze bijzondere pastorale en sociale zorgverlening, als pastoor en onderpastoor.
Met twee centrale pastorieën: Houdeng-Gougnies en Manage.
Dat werk duurt tot 1921.
We noteren o.a. paters Van Riel, De Groeve, Masure, Van Breusegem en Jean Bovy.

De evangelisatie betreft niet alleen het eigen land of Europa,

ook de hele wereld deelt in de missionering van de MSC

De meeste van de eerste Belgische MSC werden naar het missiegebied overzee gezonden.

Paus Leo XIII had in 1881 al de immense missie van Micronesië en Melanesië aangeboden aan de nog zo jonge religieuzengroep van Issoudun.

Onze eerste missionering 'ad gentes' (naar de volkeren) wordt een feit als
vijf broeders en negen paters vertrekken naar Papua-Nieuw-Guinea

Brs. Steyaert, Van Horenbeck, Van Cam, Heysse en Somers,

PP. De Rijcke, Van Goethem, J. Cortebeeck sr, Huys, Peeters,
Van Neck, Karsseleers, Caudron en Van Campenhoudt

Drie broeders en evenveel paters trokken naar de Gilbertseilanden

Brs. Vanderlinden,Van de Sande en Lasters, PP. Lebeau, R. en A. Van de Wouwer.

Zo krijgt onze missionering stilaan een structuur.

Pater Vertenten begint in Nederlands Nieuw-Guinea zijn 'Redding van de Kaia-Kaia' in 1905

Paters Yernaux en Masure trekken naar de Molukken.

Paters Peeters, Olaers, Cortebeeck sr en Van de Pol worden naar de Filippijnen gezonden in 1908.

Een Belgische MSC-Provincie.

De oorlog laat zijn sporen na. De drie huizen in België blijven wel ongedeerd. In 1919 ontstaat een zelfstandige Nederlandse Provincie.

België wordt een quasi-provincie: Borgerhout als toekomstig provincialaat bereidt zich voorop zelfstandigheid.

Oprichtingsdecreet van 10 januari 1921

De zelfstandige provincie heeft bij haar begin drie huizen:

Borgerhout, met provincialaat, missieprocuur en parochie,

Heverlee, met studie-opleidingen filosofie en theologie,

Asse, met de school Klein Liefdewerk en een kapelanie.

Uitbreiding in Congo

Het missiegebied van de Trappisten van Westmalle in de Evenaarsprovincie van Belgisch-Congo wordt vanaf 1924 overgenomen door Belgische MSC.

Veertien trappisten wensen hun werk daar verder te zetten als MSC

Belgische missionarissen uit Nieuw-Guinea en de Filippijnen komen over naar Congo

De Belgische missie in Congo. Pater Petrus Vertenten wordt overste. Pater Edward Van Goethem wordt eerst Apostolisch Prefect, en in 1934 Apostolische Vicaris en daarna de eerste bisschop van ons missiegebied Vandaag liggen in Bamanya en Boende meer Belgische MSC-pioniers begraven.

In 1959 wordt pater Hilaire Vermeiren officieel aartsbisschop van Coquilhatstad (Mbandaka); in 1964 volgt pater Petrus Wijnants hem op; na hem wordt scheutist Frederique Etsou in 1977 aangesteld tot de eerste inlandse aartsbisschop (Mbandaka-Bikoro)

Onze 'grote' Belgische MSC-bijdragen aan Congo… Naast verdienstelijk pastoraal werk in dit onmetelijk land met zijn harde klimaat vermelden we het wetenschappelijk werk van de paters Hulstaert, Boelaert en Walschap op gebied van volken- en taalkunde en muziek… Het tijdschrift Annales Aequatoria (Evenaarsprovincie) leverde tot 2011 dertig jaarbundels af onder leiding van pater Honoré Vinck. Naar website van Annales Aequatoria.

De uitbreiding in eigen land België.Om missionarissen op te leiden en het toenemend aantal kandidaten op te vangen is een tweede vormingshuis nodig.

In Bree kopen de MSC van de Waalse Karmelieten het klooster Gerkenberg in 1927.

Het wordt noviciaat (eerste jaar opleiding, verkenningstijd) én filosoficum (twee jaar filosofie)

Vele jaren had het KMI van Ukkel hier op de Gerkenberg een gewaardeerde weerpost.

De MSC openen in 1934 een apostolische school voor Wallonië.

In Dinant staat het hotel 'Splendid Palace' niet langer te koop: het huis geeft plaats aan dertig leerlingen.

De MSC-aanwezigheid bereikt rond 1970 een nieuwe fase als thuis voor jongeren en marginalen.

Als 'Les Semailles'. In 2008 wordt een andere stek gevonden. Ons huis wordt gesloten. We worden zonder het per se te willen een Vlaamse congregatie…

Lang is gezocht naar een vestiging in Oost- of West-Vlaanderen waar men veel kandidaten hoopte te vinden.

Mgr. De Smedt van Brugge en klasgenoot pater Van kerckhoven, later provinciaal en generaal overste, zien elkaar terug na hun studie tijd.

En in Beernem wordt in 1956 een klein kasteel van de familie Van der Stegen de Schriek aangekocht dat dienst gaat doen als het noviciaat van de Belgische MSC-Provincie.

9) Brazilië - het begin.

Na WO II is bijkomend werkterrein overzee welkom. Het missievirus blijft jonge mensen aansteken.In 1948 heeft een enorm gebied rond Curitiba in Zuid-Brazilië (Paranà) grote nood aan priesters voor de vele inwijkelingen.

Dit werk met o.m. paters De Smedt en Staeljanssens, groeit verder uit tot bloeiende parochies in de huidige Pro-Provincie Curitiba

10) Brazilië - Assesoar

Naast het parochiewerk en de grote ijver voor het heiligdom van O.-L.-Vrouw v.h. H.Hart in Curitiba wordt ook de héle mens aangesproken in het sociaal ontwikkelingsproject Assesoar, waaraan pater Jef Caekelbergh het beste van zichzelf geeft, in België moreel en financieel gesteund door Disop (Dienst voor ontwikkeling)

Van oud naar nieuw, van groot naar klein - Kringen.

1) … na de jaren zestig…

Heverlee (1900) sluit in 1980 bij gebrek aan roepingen. De MSC vinden eerst een nieuwe stek in de parochie van Lovenjoel.

In 1986 wordt Herent aangekocht als kleinschaliger vormings- en studiehuis dichtbij de KU Leuven, en ook voor buitenlandse MSC. Nog later ontstaat in Butsel de eerste kring van alleenwonende MSC die elkaar regelmatig opzoeken.

Deze kring Butsel komt samen in Herent.

2) Anders groot blijven…

Het MSC-huis in Bree (1927) wordt in 1969 aangepast tot het bekende Limburgse bezinnings- en ontmoetingshuis Gerkenberg, voor mensen die "bord, bed en bezinning" zoeken.

De boerderij wordt de veel opgezochte kampeerplaats Gerkenhoeve

Als in 2001 Gerkenberg wordt gesloten na een zeer vruchtbare pastorale werktijd in het bisdom Hasselt, trekken de MSC zich terug in Beek, een kleine deelgemeente van hetzelfde Bree.

Daar ontstaat de tweede kring voor alleenwonende confraters in Limburg die daar regelmatig samenkomen.

Begin 60 wordt in het park van het gekende kleine kasteel van Beernem (1956) een nieuw noviciaat gebouwd voor mogelijke kandidaten… die dan niet blijken te komen: er is roepingencrisis overal. In 1971 wordt de hele opleiding naar Beernem overgebracht:het noviciaatsjaar, de twee jaar filosofie en de vier jaar theologie… Het Grootseminarie van Brugge ligt vlakbij.

We vinden een nieuwe bijkomende zending voor West-Vlaanderen en bestemmen het huis voor bezinning en ontmoeting.

'Open Hart' wordt in de jaren '90 zeer bekend en gewaardeerd als oase van rust en bezinning tot de sluiting ervan in 2005. De derde kring ontstaat in Wingene.

Na het sluiten van het klooster (2011) in Walfergem-Asse ontstaat daar de vierde kring rond de pastorij Kobbegem-Asse.

Sprankels hoop overzee.

Het missiewerk in Congo wordt opgenomen in de Union d'Afrique Francophone, in 1986. Zeven Belgische MSC werken vandaag hieraan mee.

Ook na de onafhankelijkheid in 1960 en ondanks onverwachte ontwikkelingen in 1964 en de volgende onzekere jaren van twijfel (lees: Kongo, Zaïre, Congo…meer dan een naamsverandering)

Ook de Pro-Provincie Curitiba wordt overgedragen in handen van Brazilianen (2001). Negen Vlaamse MSC blijven er op post.

3) Sprankels hoop in Europa.

In Brussel willen we dichter bij de armen van vandaag zijn, bij vluchtelingen en daklozen dier steeds meer de stad opzoeken.

Zo gaat het ook in Engeland waar drie confraters (onder wie een Vlaming) in een veelkleurige wijk gaan wonen (Aston/Birmingham).

Ook in Slovakije groeit onze congregatie waar we onze MSC-spiritualiteit bekend maken en verdiepen rond Bratislava en Nitra

Onze eerste huizen houden stand…

Borgerhout is vaak aangepast aan nieuwe noden, voor de diensten van het provincialaat, het archief, de procuur, de propaganda, de missietentoonstelling.

Vandaag zijn de voorzieningen voor de oude dag aan de orde. Er is de nieuwbouw gekomen (1988-92): voor missionarissen op rust, zieke en bejaarde confraters werden 12 kamers met meer comfort klaargemaakt en altijd zullen noodzakelijke nieuwe ideeën naar boven komen…

In 2012 worden twaalf oude kamers verbouwd tot zes comfortabeler kamers.

Het Klein Liefdewerk wordt het Missieseminarie van Walfergem genoemd en in 1968 het Ascanuscollege, ingepast in een groter samenwerkingsverband.Het internaat sluit in 1974 en steeds meer leken nemen het onderwijzen over van de paters. De school gaat over in de scholengemeenschap KSOA (1984) en vernieuwt zich in de huidige Sint-Martinusscholen ASO.

Het hele domein zal een sociale bestemming krijgen: uiteraard de aanwezige school die het levenswerk van heel veel MSC vertolkt tot vandaag de dag, en een privé-home voor verzorging van ouden van dagen.

Naar volgende pagina...